کتاب آموزش برای صلح اثر نل نادینگز، فیلسوف برجسته تعلیموتربیت و اخلاق مراقبت، اثری تأملبرانگیز درباره یکی از دشوارترین پرسشهای انسانی است: چرا انسانها، در عین رنجبردن از جنگ، گاه مجذوب آن میشوند و چگونه میتوان از راه آموزش، ذهن و احساس نسلهای آینده را به سوی صلح، همدلی و مسئولیتپذیری سوق داد؟
نادینگز در این کتاب نشان میدهد که جنگ فقط محصول تصمیمات سیاسی، منافع اقتصادی یا رقابتهای قدرت نیست؛ بلکه ریشههایی عمیق در روان، فرهنگ، تربیت، تاریخ و روایتهای جمعی ما دارد. او از عواملی چون ملیگرایی افراطی، نفرت، تصویرسازی قهرمانانه از جنگ، برداشتهای سنتی از مردانگی، تعصب دینی، میل به هیجان و جستوجوی معنا سخن میگوید و توضیح میدهد که این نیروها چگونه میتوانند خشونت را در ذهن انسان مشروع، ضروری یا حتی باشکوه جلوه دهند.
اهمیت کتاب در آن است که صلح را صرفاً به معنای نبود جنگ نمیفهمد. از نگاه نادینگز، آموزش برای صلح یعنی پرورش توانایی اندیشیدن انتقادی، گوشدادن به دیگری، درک رنج انسانها، پرسش از روایتهای رسمی و مقاومت در برابر نفرتپراکنی. مدرسه، خانواده و جامعه میتوانند با ایجاد فضای گفتوگو، مراقبت، همدلی و مسئولیت اخلاقی، کودکان و نوجوانان را برای زیستن در جهانی انسانیتر آماده کنند.
این کتاب برای معلمان، پژوهشگران تعلیموتربیت، فعالان صلح، والدین و همه کسانی که به نقش آموزش در کاهش خشونت و ساختن آیندهای عادلانهتر میاندیشند، خواندنی و راهگشاست. آموزش برای صلح دعوتی است به بازاندیشی در آنچه درباره جنگ آموختهایم و تلاشی برای آموختن شیوهای تازه از زیستن با دیگران.
نشر همرخ این کتاب را با ترجمه نوگل روحانی منتشر میکند. همرخ کتاب «مراقبت در مدرسه» را نیز از همین نویسنده منتشر کرده است.
فهرست مطالب:
۱. جایگاه محوری جنگ در تاریخ (واژگان جنگ/ نظریه جنگ)
۲. ویرانی (بدنها و جانها/ بناها و مناظر/ از دست رفتن خود اجتماعی و هویت اخلاقی)
۳. مردانگی و جنگاوری (میراثهای تکامل/ مردانگی/ جنگاوران)
۴. میهنپرستی (آغاز از کودکان/ جهانوطنی و میهنپرستی/ میهنپرستی مهارشده/ فهم میهنپرستی و جهانوطنی)
۵. نفرت (جنگ و نفرت/ نفرتهای دیرپا/ تروریسم)
۶. دین (مناقشه درباره خدا/ حمایت دینی از جنگ/ آموزش برای عقلانیت/چرا نمیتوانیم؟ چه چیزی ما را باز میدارد؟)
۷. صلحطلبی (سویهٔ مثبت دین/ جنبشهای صلح/ فرصت دادن به صلحطلبی)
۸. زنان و جنگ (حمایت زنان از جنگ/ زنان علیه جنگ/ صلحی گستردهتر)
۹. معنای وجودی (اضطراب وجودی و معنا/ تحت کنترل/ زندگی روزمره)
۱۰. چالش پیش روی آموزش (آموزش صلح/ برقراری تعادل بین حقایق خاطرات)
ساره –
یک کتاب متفاوت در حوزه صلح بود. دیدگاه های نادینگز واقعا تامل بر انگیزند. خیلی از خوندن این کتاب لذت بردم.