بیوگرافی مختصری از خانم نل نادینگز (Nellie Laura Rieth Noddings)
نل نادینگز با نام کامل نلی لورا ریت نادینگز، فیلسوف، نظریهپرداز تعلیموتربیت، استاد دانشگاه و از چهرههای برجسته اخلاق مراقبت در آموزش بود. او در ۲۹ ژانویه ۱۹۲۹ در ایروینگتون، نیوجرسی به دنیا آمد و در ۲۵ اوت ۲۰۲۲ در ۹۳سالگی درگذشت. نام نل نادینگز در جهان آموزش بیش از هر چیز با نظریه اخلاق مراقبت، فلسفه تعلیموتربیت، آموزش اخلاقی، رابطه معلم و دانشآموز و نگاه انسانی به مدرسه پیوند خورده است.
نادینگز ابتدا در زمینه ریاضیات تحصیل کرد. او مدرک کارشناسی خود را در رشته ریاضیات و علوم فیزیکی از Montclair State Teachers College دریافت کرد، سپس کارشناسی ارشد ریاضیات را از دانشگاه راتگرز گرفت و در نهایت دکترای خود را در رشته آموزش از دانشکده تحصیلات تکمیلی آموزش دانشگاه استنفورد به پایان رساند. پیشینه ریاضی و تجربه طولانی او در مدرسه، نقش مهمی در شکلگیری نگاه عملی و انسانیاش به آموزش داشت.
نل نادینگز پیش از ورود جدی به دانشگاه، سالها به عنوان معلم ریاضی و مدیر مدرسه فعالیت کرد. او هفده سال در مقاطع مختلف مدرسه، از جمله دورههای ابتدایی و دبیرستان، به تدریس ریاضی و کار آموزشی پرداخت. همین تجربه مستقیم با دانشآموزان، کلاس درس و مسائل واقعی مدرسه سبب شد اندیشههای او درباره آموزش صرفاً نظری و انتزاعی نباشد، بلکه بر تجربه زیسته معلمی، رابطه انسانی و نیازهای واقعی کودکان و نوجوانان تکیه کند.
نادینگز در سال ۱۹۷۷ به دانشگاه استنفورد پیوست و بعدها به عنوان استاد ممتاز آموزش و دارنده کرسی Jacks Professor of Child Education شناخته شد. او از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۸ این کرسی را در اختیار داشت و پس از بازنشستگی نیز با عنوان استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد شناخته میشد. نادینگز افزون بر تدریس و پژوهش، در مدیریت آموزشی نیز نقش داشت و برای مدتی به عنوان معاون و سرپرست دانشکده آموزش استنفورد فعالیت کرد.
مهمترین سهم فکری نل نادینگز، گسترش نظریه اخلاق مراقبت در فلسفه تعلیموتربیت است. او معتقد بود مراقبت فقط یک احساس فردی یا رفتار مهربانانه نیست، بلکه میتواند بنیان اخلاق، تربیت و سازمان مدرسه باشد. از نگاه او، آموزش نباید فقط بر انتقال دانش، رقابت تحصیلی، آزمون و موفقیت فردی متمرکز باشد؛ بلکه باید به پرورش انسانهایی همدل، مسئول، اخلاقی، مراقب و صلحجو کمک کند.
در رویکرد نادینگز، معلم صرفاً انتقالدهنده اطلاعات نیست، بلکه انسانی است که دانشآموز را میبیند، به صدای او گوش میدهد، نیازهایش را جدی میگیرد و به رشد همهجانبه او میاندیشد. مدرسه نیز فقط محل آموزش درسها نیست، بلکه فضایی برای گفتوگو، مراقبت، مسئولیتپذیری، شناخت خود، توجه به دیگران، درک رنج انسانها و تمرین زندگی اخلاقی است.
انتشارات همرخ بهزودی دو اثر مهم از نل نادینگز را منتشر خواهد کرد: «آموزش برای صلح» و «مراقبت در مدرسه: چگونه اخلاق مراقبت آموزش را متحول میکند؟». کتاب آموزش برای صلح به این پرسش میپردازد که انسانها چگونه به جنگ علاقهمند میشوند یا از آن نفرت پیدا میکنند و آموزش چگونه میتواند در کاهش خشونت، تعصب، نفرت و جنگطلبی نقش داشته باشد. نادینگز در این اثر نشان میدهد که آموزش برای صلح، تنها آموزش درباره جنگ و صلح نیست، بلکه پرورش تفکر انتقادی، همدلی، مسئولیت اخلاقی و توانایی دیدن رنج دیگران است.
کتاب مراقبت در مدرسه: چگونه اخلاق مراقبت آموزش را متحول میکند؟ نیز از آثار کلیدی نادینگز در نقد ساختارهای رایج مدرسه است. او در این کتاب، آموزش درسمحور، رقابتی و آزمونزده را به چالش میکشد و نشان میدهد که مراقبت، رابطه انسانی و رشد اخلاقی باید در مرکز مدرسه و برنامه درسی قرار گیرد.
آثار نل نادینگز برای معلمان، مدیران مدارس، والدین، دانشجویان علوم تربیتی، پژوهشگران فلسفه آموزش و همه علاقهمندان به اخلاق مراقبت و آموزش برای صلح، منبعی ارزشمند و الهامبخش است. اندیشه او یادآوری میکند که آموزش، پیش از آنکه برنامهای برای ساختن افراد موفق باشد، تلاشی برای پرورش انسانهایی مراقب، مسئول، اخلاقی و صلحجوست.
