«تربیت شهروند دموکراتیک» به قلم خانم دکتر پرنیان تقی‌پور حویزی و آقای دکتر محمود مهرمحمدی، در دو جلد مکمل به نگارش درآمده است.
میان آنچه نظام آموزشی می‌خواهد به دانش‌آموز بیاموزد و آنچه او در زندگی روزمره مدرسه تجربه می‌کند، همیشه فاصله‌ای وجود دارد. ممکن است از گفت‌وگو، مشارکت، تفکر انتقادی، عدالت و مسئولیت‌پذیری سخن گفته شود، اما شرایط واقعی آموزش فرصت چندانی برای تجربه و تمرین این شایستگی‌ها فراهم نکند.
کتاب «تربیت شهروند دموکراتیک؛ از موانع تا امکان» از همین فاصله آغاز می‌کند و می‌پرسد چرا آرمان‌های تربیتی همیشه به تجربه واقعی دانش‌آموزان راه پیدا نمی‌کنند. چه عواملی در برنامه درسی، شیوه‌های تدریس و ارزشیابی، ساختار مدرسه، شرایط حرفه‌ای معلم و روابط آموزشی می‌توانند امکان پرورش شهروند دموکراتیک را محدود کنند؟
این کتاب، جلد دوم مجموعه «تربیت شهروند دموکراتیک» است و همان هفت شایستگی مطرح‌شده در جلد نخست ــ از خرد عملی و کنش تأملی تا شایستگی‌های معنوی، سیاسی، فرهنگی، جهانی، عدالت‌طلبانه و فناورانه ــ را این بار از منظر موانع تحقق آنها بررسی می‌کند. نویسنده به جای ارائه فهرستی از مشکلات، می‌کوشد سازوکارهایی را نشان دهد که از طریق آنها محدودیت‌های آموزشی، نهادی و اجتماعی به تجربه روزمره مدرسه راه پیدا می‌کنند و فرصت گفت‌وگو، انتخاب، قضاوت و مشارکت را کاهش می‌دهند.
بااین‌حال، «از موانع تا امکان» کتابی درباره بن‌بست نیست. بخش پایانی اثر از آسیب‌شناسی فراتر می‌رود و به عاملیت معلم، ظرفیت‌های موجود در کلاس درس و امکان ایجاد تغییرهای کوچک اما معنادار می‌پردازد. پرسش نهایی کتاب این است که در دل ساختارها و محدودیت‌های موجود، کجا هنوز می‌توان برای تجربه‌ای متفاوت از آموزش و زندگی مشترک فضایی گشود.
این کتاب برای معلمان و مدیران مدارس، دانشجومعلمان، دانشجویان و پژوهشگران علوم تربیتی، سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی و همه کسانی مناسب است که می‌خواهند فاصله میان آرمان‌های تربیتی و واقعیت مدرسه را بهتر بفهمند و درباره امکان‌های تغییر در آموزش بیندیشند.
