این کتاب اثر دیگری از آقای جواد رنجبر درخشیلر (دکترای علوم سیاسی و شاهنامهپژوه) است که در ۱۳۶ صفحه بهعنوان راهنمای نظری و عملی برای آموزش شاهنامه به کودکان و نوجوانان (۱۰ تا ۱۷ ساله) منتشر شده است. نشر همرخ کتاب دیگری هم از ایشان در زمینه شاهنامه با عنوان «حماسه و زمانه» منتشر کرده است.
اگر در ضرورت آموزش شاهنامه به کودکان و نوجوانان تردید روا نداریم، باید به چگونگی آموزش آن بیندیشیم. چگونگی مبتنی بر چرایی است. نخست باید روشن کنیم که چرا آموزش شاهنامه به کودکان و نوجوانان ضروری است. برای پاسخ به این پرسش لازم بود که کارهای انجام شده و یا در حال انجام برای آموزش شاهنامه به کودکان و نوجوانان را بررسی کنم. شاهنامه حماسه ملی ایرانیان، سند هویت ملی ما، مهمترین کتاب ادبی در زبان پارسی و یکی از مهمترین کتابهای ادبی جهان است. این جمله بارها گفته و شنیده شده است.
«سند هویت ملی» ملی نیز مفهومی عمیق است. هویت ملی در ایران صرفاً شفاهی و انتزاعی نیست. شاهنامهٔ فردوسی سند هویت ملی ایرانیان است. یعنی متنی مکتوب و خواندنی وجود دارد که دارایی فرهنگی ایران را در خود جمع کرده است. شاهنامهٔ فردوسی نقطهٔ عطف یا قلهٔ سنت شاهنامهنویسی در ایران است که از دورهٔ ساسانیان آغاز شده است. صدها نسخه از شاهنامه در جهان وجود دارد که هر کدام به تنهایی بخشی از این سند ملی است. هر کدام در دورهای از تاریخ نوشته شده است. تداوم فرهنگ ملی را میتوان از تداوم نسخهنویسیهای شاهنامه فهمید.
شاهنامه مهمترین کتاب ادبی در زبان پارسی است. این گزاره در عین سادگی حقیقی ژرف را خود نهفته دارد. زبان پارسی قدمتی به اندازهٔ ایران دارد و در آن هزاران متن در رشتههای مختلف دانش بشری نوشته شده است. قلهٔ ابد پارسی شاهنامه است، اما صدها متن مهم دیگر عرفانی، آداب اجتماعی، غنایی و… نیز در آن وجود دارد. مهمترین بودن شاهنامه به این معناست که هویت ملی اساس دیگر حوزههای شناختی در ایران است. حتی عرفان ایرانی در اصناف مختلف خود با متن حماسی ارتباطی عمیق و تأثیرپذیرفته دارد. بنابراین میتوان گفت حلقهٔ وصل ادب پارسی شاهنامه است. این گزاره با در نظر گرفتن گستردگی موضوعی و کمّی ادب پارسی یکی از وجوه بسیار مهم ادبشناسی در ایران است.
فهرست:
فصل اول: شاهنامه به مثابه امر ملی
فصل دوم: شاهنامهخوانی با کودکان
فصل سوم: گزیدههایی از شاهنامه برای کودکان
