گفتگوی دکتر غلامرضا خاکی با استاد میرجلالالدین کزازی درباره مثنوی معنوی و نینامهی آن
این کتاب شامل هفت جلسه گفتگو با دکتر کزازی درباره مثنوی مولانا و شرح نینامه (۱۸ بیت اول مثنوی) است. استاد کزازی پس از تشریح جایگاه مثنوی در ادب و عرفان ایرانی، هر یک از ابیات نینامه را تفسیر میکنند و معانی واژگان و تعابیر آن را بیان میکنند.
فهرست مطالب:
بخش اول: پرسه در کرانههای جزیره مثنوی
بند ۱: در چند و چون عرفان
بند ۲: تاریخ و ساختار مثنوی معنوی
بند ۳: حسامالدین: تقاضاگر مثنوی
بند ۴: تابش شمس در سپهر مثنوی
بند ۵: بازتاب فرهنگ ایرانی در مثنوی
بند ۶: هستی و چیستی نی
بند ۷: نی در نیستان
بخش دوم: شرح ابیات نینامه
بشنو از نی چون شکایت میکند از جداییها حکایت میکند
کز نیستان تا مرا ببریدهاند در نفیرم مرد و زن نالیدهاند
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگویم شرح درد اشتیاق
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش باز جوید روزگار وصل خویش
من به هر جمعیتی نالان شدم جفت بدحالان و خوشحالان شدم
هر کسی از ظن خود شد یار من از درون من نجست اسرار من
سر من از ناله من دور نیست لیک چشم و گوش را آن نور نیست
تن ز جان و جان ز تن مستور نیست لیک کس را دید جان دستور نیست
آتش است این بنگ نای و نیست باد هر که این آتش ندارد نیست باد
آتش عشق است کاندر نی فتاد جوشش عشق است کاندر می فتاد
نی حریف هر که از یاری برید پردههایش پردههای ما درید
همچو نی زهری و تریاقی که دید همچون نی دمساز و مشتاقی که دید
نی حدیث راه پر خون میکند قصههای عشق مجنون میکند
محرم این هوش جز بیهوش نیست مر زبان را مشتری جز گوش نیست
در غم ما روزها بیگاه شد روزها با سوزها همراه شد
روزها گر رفت گو رو باک نیست تو بمان ای آنکه چون تو پاک نیست
هر که جز ماهی ز آبش سیر شد هر که بی روزی است روزش دیر شد
در نیابد حال پخته هیچ خام پس سخن کوتاه باید والسلام
