نویسنده: دکتر کریم حنفی نیری
پشت جلد:
انتخاب واژه «واگویه» برای عنوان این کتاب، نوعی اعتراض آرام به ادبیاتی است که در آن تحلیلهای اجتماعی بیشتر درگیر متنها، نظریهها و فاصلهگذاریها شدهاند و کمتر با زندگی واقعی مردم سروکار دارند. جامعهشناسی، بهویژه در حوزههای رسمی و آکادمیک، گاهی آنقدر در مفاهیم پیچیده غرق میشود که فراموش میکند جامعه از نَفَسِ گرم آدمها، خندههای سر چهارراه و اشکهای پنهان در مترو شکل گرفته است. واگویه در اینجا تلاش میکند این فاصله را کم کند. این یادداشتها نه در کنفرانس و سمینار، بلکه در ایستگاه اتوبوس، در ازدحام چهارراهها، صف نانوایی یا پشت چراغ قرمز و حتی در سازمانها و دانشگاهها نوشته شدهاند؛ جایی که افراد گاه بیپردهتر خود را نشان میدهند.
در واگویهها، شما با نویسنده روبرو نمیشوید، بلکه با یک صدا مواجهید؛ صدایی که میپُرسد، تردید دارد، گاه میرنجد، گاه امید میگیرد و گاه فقط نگاه میکند، بیقضاوت. این صدا ممکن است گاه بریده بریده و گاه ممتد باشد، اما همیشه از جایی نزدیک به زیستِ روزمره و واقعی برخاسته است. واگویه، اجازه میدهد تضادها و تناقضها در متن بمانند، بیآنکه تلاش شود آنها را در قالب یک نظم عقلانی یا نظریهای از پیشساخته جا داد. همین ویژگی است که به واگویه حالتی انسانی و همدلانه میبخشد. خواننده در آن نه فقط اطلاعات میخواند، بلکه تجربه میکند، احساس میکند و مهمتر از آن، خودش را در متن بازمییابد.
فهرست مطالب:
پیشگفتار: چگونه ایران را بهتر سازیم؟
– فصل اول: چرا واگویه؟ چرا خیابان؟
مسئلهشناسی
ضرورت و اهمیت
چرا واگویه؟
جامعهشناسی خیابانی
چرا تحلیل روزمرگی مهم است؟
دعوت به اقدام: خواننده چگونه میتواند «ناظر اجتماعی» باشد؟
خطاب به مخاطبان کتاب
– فصل دوم: تنهایی در عصر فناوری و دیجیتال
دوستیهای مجازی در برابر روابط عمیق
چرا با هزاران فالوور هنوز احساس تنهایی میکنیم؟
مرگ مکالمات رو در رو
گفتوگوهای سطحی در مهمانیها
فرزندانِ والدین پُرمشغله
میزهای خالی شام
چرا برخی حرفها را نمیزنیم؟
شبکههای اجتماعی: نمایشگاه خودنمایی یا فضای گفتوگو؟
گفتوگوهای بینتیجه
اعتیاد به تکنولوژی: آیا ما اسیر الگور یتمها هستیم؟
مرگِ خلوت: چرا دیگر نمیتوانیم تنها باشیم؟
آیا عواطف ما هم با هوش مصنوعی شبیهسازی میشوند؟
اینفلوئنسرها: پیامبران جدید جامعه؟
– فصل سوم: اقتصاد و اضطراب روزمره
فقرِ لوکس: چرا با وجود رفاه، هنوز احساس کمبود میکنیم؟
مشاغل امروزی: بیمعنایی یا جستجوی معنا؟
فرهنگ مصرفگرایی: چرا همیشه «بیشتر» میخواهیم؟
اعتیاد به کار: وقتی خستگی افتخار میشود
استرس مالی: چگونه پول به بخشی از هویت ما تبدیل شده؟
عقلانیت در خرید؟
– فصل چهارم: بدن، جنسیت و هویت
اسارت در استانداردهای زیبایی
جنسیت در فضای عمومی
پیری بهمثابهٔ تابو
استانداردهای زیبایی: چرا خودمان را دوست نداریم؟
بدخوری و چاقی پدیدهٔ قرن
– فصل پنجم: رفتارهای روزمره
ترس از قضاوت: چرا اینقدر نگران دیگرانیم؟
مُدها: چرا دنبالهروی میکنیم؟
شایعات: سوخت زندگی اجتماعی
حریم شخصی در جامعه شلوغ
عقلانیت در رفتار
کنشگری اجتماعی
اسطورهسازی
میل به قدرت و ریاست
ترس از فردا
بازگشت به سادگی
امیدهای کوچک: چرا هنوز به همدیگر کمک میکنیم؟
اصرار بر حرف زدن در جلسات
سبکهای زندگی تقلیدی
انتخابهای عقلانی (آگاهانه) یا تقلیدی (سطحی)
رفتار عقلانی یا غریزی
فردگرایی در رفتار
طعنهها و متلکهایی که روی شانهها سنگینی میکنند
کار ما مهم و کار شما نامهم
وقتی پا زدن، نشانهٔ زندگی بود
پیادهروی سنتی حَسَنه و نیکو
شهر پُر از بوق ماشین
– فصل ششم: علم و دانشگاه
جزوهگرایی
آموزشمحوری بهجای پژوهشمحوری
فقط تولید مقاله و رزومهسازی
رسالهها و پایاننامههای خاکخورده
دانشگاه، بیرون از واقعیتهای جامعه
دانشگاه، محلی برای کنشگری سیاسی و نه علمی
سرفصلهای درسی قدیمی و بیفایده
– فصل هفتم: مروری بر نظریهها
آبراهام مزلو
آلبرت بَندورا
آلن دوباتن
آنتونی گیدنز
ادوارد دسی و ریچارد ریان
ادوارد دوبونو
ادوارد هال
اروینگ گافمن
اریک فروم
الیزابت نوئل-نویمن
امیل دورکم
اولریش بک
ایوان ایلیچ
بی. اف. اسکینر
پیتر سنگه
پیر بوردیو
پیر بوردیو و ژانکلود پاسرون
تالکوت پارسونز
تِد رابرت گر
تورستاین وبلن
تئودور آدورنو
جان بالبی
جان فوربز نش
جان فون نویمان و اسکار مورگنسترن
جرج هربرت مید
جک مزیرو
جوزف استیگلیتس
جوزف نای
جیمز کلمن
چارلز سایدز
چارلز هورتون کولی
دانیل کانمن
دیوید کی. مککللند و دیوید اچ. برنهام
دیوید گریبر
رابرت پاتنام
رابرت مرتن
ریچارد دافت و رابرت لینگل
زیگمونت باومان
زیگموند فروید
ژان بودیار
ژان پیاژه
شری تُرکِل
فیلیپ زیمباردو
کارل مارکس
گابریل تارد
گری بِکِر
گی دبور
گئورک زیمل
مارک گرانووتر
ماکس وبر
مانوئل کاستلز
میشل فوکو
نوربرت الیاس
نورمن فرکلاف
نیکولاس کار
هربرت بلومر
هربرت سایمون
هربرت مارکوزه
هنری لوفور
یورگن هابرماس
