کتاب شکوه اندیشه؛ تأملی بر آرای تربیتی دکتر غلامحسین شکوهی، پدر علم تعلیم و تربیت ایران، مجموعه مقالاتی است به قلم شکوهی که به کوشش محمد دشتی گردآوری شده است.
دکتر غلامحسین شکوهی (۱۳۰۵- ۱۳۹۵) از چهرههای ماندگار و تأثیرگذار در حوزه علوم تربیتی ایران است که آثار و اندیشههایش، پیوندی ژرف میان مبانی نظری عمیق و مسائل مبرم عملی نظام آموزشی کشور ایجاد کرده است. شخصیت علمی او را میتوان در تقاطع سه نقش برجسته ترسیم کرد: فیلسوف تربیت، پژوهشگر منتقد و معلم دلسوز. او از یک سو با تسلط بر فلسفه اسلامی و غربی و روانشناسی رشد، به تدوین چارچوبهای نظری منسجم برای تربیت انسان میپرداخت و از سوی دیگر، با نگاهی تیزبین و مبتنی بر شواهد، به نقد ساختارهای ناکارآمد، سیاستهای غلط و روشهای نامؤثر در آموزش و پرورش ایران دست میزد. مجموعه مقالات گردآوری شده در این کتاب، گواهی روشن بر این تلفیق کمنظیر است.
امید است این کتاب بتواند:
برای معلمان: منبع الهام و توانمندسازی باشد و نشان دهد که معلمی میتواند نقشی فراتر از انتقال محفوظات، یعنی «معمارسازی هویت انسانی» داشته باشد.
برای دانشجویان و پژوهشگران: منبعی دست اول و غنی برای شناخت جریانهای فکری تأثیرگذار در علوم تربیتی ایران باشد.
برای سیاستگذاران و مدیران: یادآورِ هشدارهای اساسی درباره لزوم پژوهشمحوری، دوری از شتابزدگی و توجه همزمان به عدالت و کیفیت در نظام آموزشی باشد.
فهرست:
پیشگفتار
اندیشههای تربیتی دکتر غلامحسین شکوهی
بخش نخست: فلسفه آموزش و پرورش
معنی و مفهوم تربیت
امکان تربیت آدمی
فلسفه تربیت آدمی
هدف تعلیم و تربیت آدمی
اهمیت تعلیم و تربیت
از تربیت طبیعی تا تربیت انسانی
بخش دوم: روانشناسی آموزش و پرورش
نکتهای چند درباره تربیت کودکان خردسال
کودکی اول: سال سوم و چهارم زندگی
کودکی دوم: سالهای پنجم و ششم زندگی
نوجوانی: از دوازده تا شانزده سالگی
ماهیت مراحل رشد و فلسفه دورههای تحصیلی
پرورش کودکان در دوره دبستان
اصول آموزش و پر ورش در دوره تعلیمات ابتدایی
بخش سوم: جامعهشناسی آموزش و پرورش
اهم مسائل آموزش و پرورش
تعلیم و تربیت فرزندان خود را به چه کسانی بسپاریم؟
گسترش فعالیتهای فوق برنامه در مدارس
رابطۀ آموزش و اشتغال در بخش غیر متشکل اقتصادی
بخش چهارم: پژوهش در آموزش و پرورش
از نشریه علوم تربیتی چه انتظار میرود؟
نقش مراکز تحقیق در هدایت فعالیتهای آموزشی
زمینههای تحقیق در تعلیم و تربیت
معنی و مفهوم تحقیق علمی و حدود و شرایط آن
